Dowiedz się, jak chronić siebie i najbliższych
Wraz ze wzrostem temperatur znacząco wzrasta ryzyko odwodnienia oraz przegrzania organizmu. Upał (gdy temperatura powietrza przekracza 30°C) może doprowadzić do wystąpienia udaru słonecznego lub cieplnego, który jest stanem zagrażającym zdrowiu, a nawet życiu.
Zagrożenie udaru i odwodnienia
- Godziny szczytu: 15:00 – 18:00
- Skala temperatur i poziomów zagrożenia (od 20°C do 45°C): Średni, Wysoki, Bardzo Wysoki, Ekstremalny
- Ważne! Jeśli odczuwasz zawroty głowy, osłabienie, niepokój, dotkliwe pragnienie lub silny ból głowy, natychmiast przenieś się w chłodne miejsce. Jeśli objawy nie ustępują, zadzwoń pod numer alarmowy 112.
Objawy przegrzania i udaru
- Zmęczenie, silne bóle i zawroty głowy, nudności
- Gorączka, szum w uszach, drgawki
- Wzrost temperatury ciała, większa częstotliwość bicia serca i oddechu
- Ospałość, zdenerwowanie, spadek koncentracji (bądź ostrożny za kierownicą!)
Jak chronić się przed upałem? Skuteczne zasady
- Zadbaj o dom: W ciągu dnia zamknij okna i żaluzje (szczególnie po stronie nasłonecznionej). Otwieraj je nad ranem i na noc, kiedy temperatura spada.
- Odpowiedni ubiór: Noś lekką, przewiewną odzież z tkanin naturalnych w jasnych kolorach.
- Unikaj szoku termicznego: Jeśli pracujesz w klimatyzacji, nie wychodź od razu na zewnątrz. Drastyczna zmiana temperatur jest niebezpieczna, szczególnie dla seniorów i dzieci.
- Ogranicz słońce i wysiłek: Przebywaj na słońcu maksymalnie do 2 godzin dziennie. Unikaj treningów i ciężkiej pracy fizycznej w najgorętszej porze dnia.
- Bezpieczna kąpiel: Będąc nad wodą, nigdy nie wskakuj do niej gwałtownie bezpośrednio po opalaniu. Najpierw stopniowo opłucz ciało wodą.
- Podróż samochodem: Częściej rób przerwy i odpoczywaj w zacienionych miejscach.
Grupy szczególnego ryzyka: Dzieci i Seniorzy
Podczas ekstremalnych temperatur musimy otoczyć szczególną opieką tych, którzy sami nie mogą w pełni o siebie zadbać. Chrońmy najważniejszych poprzez nawadnianie, zacienienie i troskę.
- Nagrzany samochód to śmiertelna pułapka: Pod żadnym pozorem nie zostawiaj dzieci ani zwierząt w zaparkowanym pojeździe. Temperatura wewnątrz może szybko przekroczyć 50-60°C. Zwierzęta chłodzą się głównie przez dyszenie – zamknięte w aucie nie mają szans na przeżycie.
- Zasady dla dzieci: W upalne dni powinny unikać wychodzenia z domu. Jeśli to konieczne: ubierz je lekko, załóż czapkę z daszkiem, chroń wózek parasolką, podawaj letnie napoje i kąp w letniej (nie zimnej!) wodzie.
- Zasady dla seniorów: Powinni ograniczyć wyjścia do minimum, a jeśli muszą wyjść – zawsze z nakryciem głowy. Seniorzy muszą bardzo uważnie monitorować swoje samopoczucie, ponieważ przy odwodnieniu stężenie przyjmowanych przez nich leków może wzrosnąć do poziomu zagrażającego życiu.
Dieta i nawodnienie
- Pij dużo wody: Najlepiej niegazowanej. Unikaj alkoholu, ponieważ przyspiesza on odwodnienie organizmu.
- Jedz lekko: Bazuj na owocach i warzywach. Unikaj tłustych, smażonych i wysokokalorycznych dań.
- Uważaj na bakterie: Wysokie temperatury sprzyjają rozwojowi salmonelli. Unikaj potraw z surowych jajek i często myj ręce.
- Leki pod kontrolą: Jeśli przyjmujesz leki, skonsultuj się z lekarzem, ponieważ niektóre preparaty wpływają na termoregulację i równowagę wodno-elektrolitową.
Warto wiedzieć: Ochrona SPF
Kosmetyki z filtrem SPF (Sun Protection Factor) nie zapewniają stuprocentowej ochrony, ale skutecznie zmniejszają ryzyko poparzeń. Nakładaj je przed wyjściem na słońce i powtarzaj aplikację po spoceniu się, pływaniu czy tarciu ręcznikiem. Prawidłowa ilość na ciało dorosłego człowieka to około 6 łyżeczek.
| Klasa ochrony | Wskaźnik SPF |
| Słaba | SPF 2-6 |
| Średnia | SPF 9-12 |
| Wysoka | SPF 15-25 |
| Bardzo wysoka | SPF 30-50 |
| Ultra wysoka | SPF > 50 |
Pamiętaj o godzinach: Największe promieniowanie UV notowane jest w godzinach 12:00 – 13:00, natomiast najwyższa temperatura powietrza występuje później – pomiędzy 15:00 a 18:00.